در استان خراسان شمالي در شمال شرقیترین نقطهی کشور رشتهکوهی با نام آلاداغ سر برآورده که قله شاهجهان با ۳۰۵۱ متر ارتفاع، مرتفعترین و بلندترين قله آن به شمار میآید. آلاداغ امتداد رشتهی کوه البرز است که به ارتفاعات بینالود در خراسان رضوی پیوسته و در قسمت میانی خراسان شمالی جای گرفته است. ارتفاعات بینالود به سبب وجود قله شیرباد با حدود ۳۳۰۰ متر ارتفاع و قله بینالود با ۳۲۱۱ متر بلندی، بام خراسان لقب گرفتهاند. در این نوشتار از فروشگاه کوهنوردی کوه بیست در پی معرفی و شناخت قله شاه جهان هستیم، با ما همراه باشید.
ارتفاع قله شاه جهان اگرچه در این ارتفاعات بیشترین ارتفاع نیست، اما به عنوان بلندترین قلهی آلاداغ، زیباییها و جاذبههای صعود به آن سالانه گردشگران زیادی را به این منطقه فرا میخواند. قلل دیگری نیز دز این کوهستان توسط کوهنوردان هدف صعود قرار میگیرند و ارتفاعاتی بین ۲۷۰۰ تا ۳۰۰۰ متر دارند. این قلهها عبارتند از آقبلاغ، چیلبخشیان، کلنگگاه، بلهباقی ، کرکزو ، شاهحسن که همگی به انضمام قلهی شاه جهان در منطقه پارک ملی ساریگل قرار گرفته و ثبت شدهاند.
در حدود۳۰۰ سال پیش زنی به نام شاه جهان فرمانروا و یا کدخدای این منطقه بود و پس از درگذشتش در نزدیکی قله به خاک سپرده شد. از همین رو این قله شاه جهان نام گرفت و با همین نام شهرت یافت. در اطراف قله ناحیهی سنگ چین شدهای با وسعت زیاد وجود دارد که محل استقرار سربازان و جنگجوبان در گذشته بوده است که در هنگام حملهی روسها در این ناحیه پناه میگرفتند.
این ناحیه پهناور است و به همین سبب با سه شهرستان همجوار است از شمال شرق در شهرستان فاروج میرسد و روستای تبریان و مگچی، از شمال و شمال غرب به شهرستان شیروان و از جنوب در حوزه شهرستان اسفراین قرار میگیرد. در شمال قله شاه جهان روستاهای بلقان، اسطخری و امیرانلوی شیروان قرار گرفتهاند. در سمت جنوبی کوه شاه جهان، روستای نوده بام، در شهرستان اسفراین قرار دارد.
همچنین اگر علاقهمند هستید میتوانید مقاله قله جانستون را بخوانید
برای صعود به قله بهتر است که از روستاي نوده بام اسفراین آغاز کرد و بعد از روستای هشت مرخ در حدود ده ساعت پیادهروی به قله رسید. با ﻋﺒﻮر ﺍز دو ﯾﺎل ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﮐﺒﺎﺑﯽ خواهیم رسید و در ادامه مسیر ﺍز دﺍﺧﻞ دره ﭘﺲ از زمانی حدود ﯾﮏ ﺳﺎﻋﺖ در ﺍرﺗﻔﺎﻉ ۲۴۰۰ ﻣﺘﺮی، ﻗﻠﻪ ﻧﻤﺎﯾﺎن میشود. ﭘﺲ ﺍز ۳ ﺳﺎﻋﺖ و ﻧﯿﻢ دیگر ﻗﻠﻪ ﺷﺎه ﺟﻬﺎن فتح خواهد شد. فرود آمدن ﺍز قله هم حدود ۳ ﺳﺎﻋﺖ زمان میبرد.
مسیر صعود به قله شاهجهان دشواری زیادی ندارد. مسیر فاقد شیب تند است و به خوبی و آرامی قابل پیمایش است. پناهگاهی در این مسیر تعبیه نشده و همچنین نزدیکترین مرکز درمانی به این مصدومان احتمالی این مسیر، بیمارستان امام خمینی در شهرستان اسفراین است. در صورتی که قصد صعود به قله شاه جهان را دارید، این برنامه یک پیشنهاد است که یک شب در مسافرخانه روستای خرق اتراق کنید و صبح روز بعد با صرف ۲۰ دقیقه زمان و با ماشین به روستای نوده خواهید رسید و از آنجا صعودی زیبا و دل انگیز را در پیش بگیرید. حتی در صورت نیاز به راهنمای صعود به قله شاه جهان میتوان از افراد راهبلد ساکن روستا کمک گرفت.
دسترسی به آب در طول این مسیر چندان دشوار نیست. به این دلیل که چشمه کبابی در شمال قله شاه جهان، چشمههای تخت رستم و چشمه رستم درک اسه قله و رودخانه بیدواز که رود پرآبی است و از همین ارتفاعات شاه جهان سرچشمه میگیرد؛ در مسیر قرار دارند. یک آبشار بسیار زیبا و چشمنواز در دامنه شمالی قله و در درهای زیبا مشرف به اسطخری نیز وجود دارد با نام آبشار اسطخری شناخته میشود.
این منطقه با درختان ارس، زرشک کوهی، کاسنی، پونه، آنخ، آق باش، اسطوقودوس، انواع درمنه، گون، سیاه تلو، انواع گلهای لاله وحشی و مراتع وسیع و صدها گونه ناشناخته دیگر پوشیده شده است.
گونههای جانوری در تنوعی از قبیل گرگ، پلنگ، روباه، شغال، آهو، گراز، گربه وحشی، مارمولک، موش، مار، خرگوش و نیز پرندگانی همچون کبک، تیهو، کبوتر، بلدرچین و عقاب طلایی مشاهده خواهد شد.
جهان اردیبهشتماه در بهار، یا ماه میانی پائیز، آبان است. صعود به قله شاه جهان یک روزه امکانپذیر است، در طول مسیر جانپناه یا پناهگاهی ساخته نشده اما امکان کمپینگ و اقامت شبانه در برخی جاهای مسیر وجود دارد. اما در صورتی که قصد بر صعود زمستانه است، بهتر است به نحوی برنامهریزی شود که صعود و فرود در یک روز پایان پذیرد و نیازی به کمپ شبانه نباشد.
در منطقه شاه جهان جاذبههای طبیعی متعددی وجود دارد و کوهنوردی در این مسیر تجربهای جذاب و دلپذیر است. رسوبی بودن اغلب سنگهادر این منطقه، وجود گسلهای متعدد، چینخوردگیهای جوان و فرسایش آبی از جمله ویژگیهای شاخص این منطقه است. چندین چشمه جوشان در دامنه قله شاه جهان وجود دارد که منطقه را طراوت و زیبایی ویژهای بخشیده است. چشمه کبابی در شمال قله معروفترین و زیباترین چشمهی این مسیر است. در این مسیر آبشاری وجود دارد که به آبشار اسطخری شهره است و دیدن آن لذت بخش است. بسیاری از طبیعتگردان و گردشگرانی که حتی قصد فتح قله شاه جهان را ندارند باز برای بازدید از این آبشار این مسیر را میپیمایند و ساعاتی را در کنار آن استراحت میکنند. آبشار اسطخری بخش مهمی از خاطرات صعود به قله شاه جهان برای گردشگران رقم میزند.
در ضلع شمالی قله شاه جهان قلهای هست که برف چال نام گرفته چرا که حتی در تابستان هم با برف پوشیده است و جلوه زیبایی دارد. روستای خسرویه فاروج نیز در حوالی قله شاه جهان از جمله روستاهای بکر و دیدنی است که به سبب معماری دیدنی و بافت سنتی که دارد مقصد بازدید بسیاری از گردشگران است. مقبره آقا نجفی قوچانی نویسنده کتاب معروف سیاحت غرب در این روستا قرار دارد.
درختان وحشی متنوع و بسیاری در دامنههای کوه شاه جهان روییده است و در باغهای آن درختان میوهای مانند گلابی، گیلاس، آلبالو، زردآلو، هلو و سیب در زمان شکوفهدهی و همینطور در فصل رسیدن میوهها که اهالی دست در دست هم در برداشت محصولات مشارکت میکنند، منظرههای بینظیری را پدید میآورند.
