یکی از قلههایی که علاقمندان به طرح سیمرغ کوههای ایران جزو اهدافشان قرار میدهند قله زلیخا یا قولی زلیخا به ارتفاع ۳۱۹۵ متر است. صعود به قله در استانهای مختلف همیشه آرزوی کوهنوردان است. تجربه قلههای مختلف، آشنایی با تنوع آداب و رسوم مناطق در کنار صعود به قلهها موضوعی است که همیشه در سفر به افزایش تجربه و شناخت سرزمین و وطن انسان تأثیر میگذارد.
قله زلیخا با ارتفاع ۳۱۹۵ متر در مرز بین شهرستانهای دیواندره و سقز در استان کردستان قرار گرفته است. طبق تقسیم بندی کوههای ایران این قله در قسمت شمالی رشته کوه زاگرس و در کوههای کردستان واقع شده است.
کوهستان زلیخا یا چهل چشمه دارای تعداد بسیاری قله با ارتفاعی بالغ بر ۳۰۰۰ متر است. قله شاه نشین که در جنوب غرب روستای بست قرار دارد از گذشته به عنوان معروفترین و حتی بلندترین قله چهل چشمه شناخته میشده است.
اما در حقیقت اندازهگیریهای جدید توسط دستگاههای بهروزتر و دقیقتر نشان داد که قله قولی زلیخا در جنوب شرقی قله شاهنشین مرتفعترین قله این کوهستان است. بنابراین قله زلیخا یا قولی زلیخا بام استان کردستان به شمار میرود و از این روی در فهرست ۳۱ قله بلند طرح سیمرغ کوههای ایران قرار دارد.
این منطقه از برفگیرترین و سردسیرترین مناطق کردستان به حساب میآید و در تمام طول سال از برف پوشیده شده است. همچنین جزو بزرگترین یخچالهای طبیعی ایران نیز به شمار میآید.
کوهستان چهل چشمه از شرق به شهرستان دیواندره، از شمال شرقی به روستای بست، از شمال به جاده دیواندره-سقز، از شمال غربی به روستای اسحاق آباد، از غرب به روستای بسطام و جاده مریوان-سقز و از جنوب غرب با فاصله زیاد به دریاچه زریوار میرسد. در کل از نظر جغرافیایی کوهستان چهل چشمه حدفاصل شهرهای سنندج، مریوان، سقز و دیواندره است.
قله شاهنشین که برخی آن را قله چهل چشمه نیز مینامند آخرین قله از خط الراس چهل چشمه است. خط الراس چهل چشمه از اطراف دیواندره با ارتفاع تقریبی ۲۴۰۰ متر آغاز و به سمت غرب و جنوب غربی کشیده شده است.
این خط الرأس با قلل بلندی همچون سولانه سخته، سلطان، دوبرا، قولی زلیخا و گاوه لان در نهایت به قله شاهنشین میرسد. قله شاهنشین از شرق به چشمه پر آب کانی چاۆڕەش، از شمال غرب به روستای اسحاق آباد و از جنوب شرقی به قلههای گاوه لان و قولی زلیخا میرسد.
بهترین مسیر صعود به قله زلیخا از طریق روستای بِست میباشد. بست به معنای بن بست و آخرین روستای این ناحیه کوهستانی است.
برای رسیدن به مبدا پیمایش باید ابتدا خود را به جاده دیواندره به سقز برسانید. در ۲۰ کیلومتری این جاده تابلویی به عنوان شریف آباد قرار گرفته است که بعد از عبور از روستاهای ابراهیم آباد، شریف آباد، آلیجان و طی مسافت ۵۰ کیلومتر شما را به روستای بست خواهد رساند.
در انتهای روستای بست قرارگاه کوهنوردی وجود دارد که محلی مناسب برای شبمانی تیمهای کوهنوردی است. ارتفاع روستای بست ۱۸۰۰ متر بالاتر از سطح دریاست. مسیر کوهپیمایی نیز از محل قرارگاه آغاز میشود که دارای پاکوب است.
یکی از علایم مسیر تابلوی نارنجی رنگی است که چشمه کانی چاورهش را نشان میدهد. کوهستان چهل چشمه شکل خط الراسی دارد. پس از رسیدن به گردنه و قرار گرفتن روی خط الراس میتوانید سه قله اصلی نزدیک به هم این مجموعه که بلندترین آن قله زلیخا است را صعود کنید.
این منطقه از استان کردستان دارای پوشش غنی از گیاهان کوهستانی ایران است و تنوع زیادی در پوشش گیاهی این منطقه مشاهده میشود. سولان یا گل پامچال، کاشمه، لووشه، پسل یا کول، سموور، ریواس، منی، سووره بنه، گونی، کنیوال، پیچک، برزا، سنوبر، قیتران، بنفشه، سالمه و … از این قبیل هستند.
خرس، گرگ، روباه، خرگوش، کبک کوهی، مارهای فراوان و گراز در این منطقه زیست میکنند.
